działa w popularnym dziś nurcie retro, ale wybiera drogę najbardziej wymagającą, wierność źródłom, pamięć stylu i prawdę brzmienia. Tworzymy koncerty wokalne i instrumentalne z opowieścią, w których odkrywamy utwory zapomniane, nieoczywiste, często przez dekady nieobecne w obiegu, a dziś gotowe, by zabrzmieć ponownie.

Naszą specjalnością jest praca na rzadkich materiałach z epoki, nutach, archiwaliach i nagraniach historycznych. W programach pojawia się wyjątkowy element, autentyczny odsłuch z około stuletnich płyt szelakowych, odtwarzanych na historycznym gramofonie akustycznym, z użyciem przedwojennych igieł, zgodnie z dawną praktyką. Dzięki temu publiczność ma bezpośredni kontakt z oryginalnym świadectwem kultury fonograficznej, doświadcza dźwięku, którego nie da się podrobić współczesnym nagraniem.

Nasze koncerty są małymi spektaklami muzycznymi, pełnymi smaku, elegancji i dobrego humoru, czasem także nostalgii. Zależy nam na wysokiej jakości muzycznej i tekstowej, na pięknie języka, na rytmie wieczoru i klarownej narracji, która pomaga wejść w świat dawnej sceny.

Ludzie Retro Atelier

Zbigniew Rymarz

Ważną postacią dla kierunku artystycznego zespołu jest Zbigniew Rymarz (Zbigniew Wiktor Rymarz), urodzony w 1927 roku, pianista, kompozytor, aranżer, akompaniator, pedagog, dokumentalista i reżyser, a zarazem znawca polskiej muzyki scenicznej, filmowej i kabaretowej. Jego biografia splata się z historią polskiej kultury, pracą w środowisku estradowym i teatralnym oraz z wieloletnią, rzetelną praktyką muzyczną, opartą na repertuarze, który dziś bywa wykonywany bez znajomości jego właściwego idiomu.

Dla Retro Atelier jest punktem odniesienia, ponieważ łączy ogromne doświadczenie sceniczne z pamięcią stylu, która nie jest teorią, lecz wynika z realnego obcowania z muzyką i językiem epoki. Jego uwagi dotyczą nie tylko nut, ale też rytmu słowa, akcentu, tempa mówienia, oddechu, proporcji między liryzmem a humorem, a także tego, jak „niesie się” melodia w dawnym brzmieniu. To właśnie ta praktyczna mądrość nadaje naszym projektom wymiar mistrzowski, uczy sznytu i prawdy brzmienia, porządkuje interpretację, pomaga znaleźć właściwą elegancję frazy, a jednocześnie chroni przed nadmiarem stylizacji.

Współpraca i inspiracja jego dorobkiem są dla nas czymś więcej niż konsultacją artystyczną. To kontakt z żywą tradycją wykonawczą, która pozwala nam pracować w sposób źródłowy, weryfikować rozwiązania interpretacyjne, pielęgnować kulturę dźwięku i słowa oraz przywracać repertuarowi jego naturalny wdzięk, smak i sceniczny puls. Dzięki temu nasze koncerty są nie tylko prezentacją zapomnianych perełek, ale też świadomą rekonstrukcją estetyki, w której liczą się proporcje, dyscyplina i prawdziwe brzmienie, a muzyka, tekst i gest tworzą jedną, spójną całość.

Równie kluczową rolę w Retro Atelier pełni Jarosław Wojciechowski, konferansjer, edukator, varsavianista i kolekcjoner, członek ZASP, autor narracji koncertowych, który potrafi zamienić program muzyczny w spójną opowieść, żywą, precyzyjną i pełną znaczeń. To nie jest zwykłe zapowiadanie utworów, Jarosław prowadzi publiczność przez realia epoki, przywraca kontekst, język, obyczaj, rytm miasta, a także ten szczególny rodzaj inteligentnego humoru i elegancji, który był znakiem rozpoznawczym lat dwudziestych i trzydziestych.

Jego specjalizacja w muzyce dwudziestolecia międzywojennego i kulturze tamtego czasu jest dla zespołu fundamentem, bo pozwala osadzić każdą piosenkę w prawdziwym świecie, w konkretnym miejscu, nastroju, sytuacji scenicznej. Jarosław organizował liczne koncerty poświęcone muzyce lat dwudziestych, zna ten repertuar nie tylko z nut i nagrań, ale również z historii miejsc, ludzi i zdarzeń, które tę muzykę współtworzyły. Dzięki temu potrafi łączyć utwory w logiczny ciąg, budować napięcie, prowadzić emocje publiczności, raz z uśmiechem, raz z czułą nostalgią, a innym razem z lekką ironią, zawsze w dobrym smaku.

W jego narracji ważne są szczegóły, drobiazgi, które od razu ożywiają epokę, brzmienie ulicy, teatralny gest, kabaretowy błysk pointy, atmosfera sali, w której słowo miało wagę, a piosenka była małą sceną. Jarosław wnosi do naszych projektów warstwę edukacyjną, ale taką, która nie przytłacza, tylko otwiera. Pomaga słuchaczom zrozumieć, dlaczego ta muzyka działa do dziś, bo opowiada o świecie, który miał swój styl, tempo i zasady, a jednocześnie o emocjach, które są ponadczasowe.

Dzięki niemu koncert Retro Atelier staje się spotkaniem z epoką, a nie tylko jej ilustracją. Publiczność nie słucha przypadkowego zestawu piosenek, tylko wchodzi w opowieść, w której każde słowo ma miejsce, a każdy utwór ma sens. To prowadzenie tworzy ramę, w której muzyka może zabrzmieć prawdziwie, z odpowiednim oddechem, smakiem i znaczeniem, dokładnie tak, jakbyśmy na chwilę stanęli w samym środku tamtego czasu.

Inicjatorem projektu jest Grzegorz Hardej, animator kultury, śpiewak i twórca wydarzeń, który spaja zespół i rozwija ideę Retro Atelier. Łączy pasję do historii muzyki z praktyką sceniczną i edukacyjną, dbając o spójny styl artystyczny, jakość wykonawczą oraz autentyczny kontekst prezentowanych utworów. To on nadaje projektom kierunek, buduje programy i tworzy przestrzeń, w której dawne piosenki i historie wracają do życia w formie współczesnego koncertu z ducha epoki.

W zależności od programu występują także zapraszani artyści, między innymi śpiewacy, pianiści i instrumentaliści, tworząc elastyczny skład dopasowany do tematu wydarzenia.

“Tuwim nieznany, muzyczne skarby II RP”

„Zakopane, Tuwim nieznany. Muzyczne skarby II RP” to koncert, w którym odkrywamy mniej znaną twórczość Juliana Tuwima poprzez zapomniane piosenki z lat międzywojennych. Usłyszymy współczesne wykonania inspirowane duchem tamtych czasów oraz autentyczne nagrania z epoki, odtwarzane na historycznym akustycznym gramofonie z około stuletnich płyt szelakowych, przy użyciu przedwojennych igieł. Zakopane jest tu miejscem naturalnym i symbolicznym, to miasto, w którym krzyżowały się drogi artystów tamtej epoki, a w którym Tuwim spędził także ostatnie dni swojego życia.

Projekt przywraca publiczności niemal zapomniane piosenki z tekstami Juliana Tuwima, pisane dla kabaretów, teatrów muzycznych i estrad dwudziestolecia międzywojennego. To Tuwim mniej znany, a jednocześnie niezwykle ciekawy, autor błyskotliwych point, trafnych obserwacji, subtelnego liryzmu i humoru, czasem też zaskakującej bezpośredności, która nadal działa na współczesnego odbiorcę. Program powstał w oparciu o rzadkie materiały z epoki, nuty, archiwalia oraz płyty szelakowe, a kluczowe źródła pochodzą także z prywatnej kolekcji Jarosława Wojciechowskiego, co pozwala sięgnąć po repertuar autentycznie unikatowy.

Szczególną wartością koncertu jest historyczne odtworzenie brzmienia epoki. W programie pojawiają się nagrania odtwarzane z prędkością 78 obr./min, często dotąd nieudostępniane publicznie. Płyty szelakowe traktujemy jak dokumenty kultury fonograficznej międzywojnia, a spotkanie z oryginałem buduje emocję, której nie da się zastąpić współczesnym nagraniem. Koncert prowadzony jest z dbałością o słowo i rytm wieczoru, zapowiedzi są krótkie i rzeczowe, pomagają wejść w epokę bez przeciążania faktami.

WYSTĘPUJĄ

• Grzegorz Hardej, śpiew
• Karolina Iwańska Paśnicka, sopran
• Vlasta Traczyk, fortepian

• Jarosław Wojciechowski, prowadzenie